Eksperymentalna wizualizacja. Połączenie nauki i sztuki

Wizualizacja jest zjawiskiem, które ostatnimi laty zyskało sobie dużą popularność. Dzięki niej wiedzę możemy przekazywać w bardziej przejrzysty i przystępny sposób. Badania bazujące na wizualizacji także dobrze wyglądają, przyciągają naszą uwagę również wartościami pozanaukowymi. Podobnie jak otaczająca nas rzeczywistość, nauka również zaczyna ulegać coraz dalej posuniętym procesom estetyzacji. Wydaje się to szczególnie interesujące w przypadku nauk humanistycznych, gdyż jak zauważa m.in. Anthony Giddens są to nauki, których wyniki mogą aktywnie generowanie stany społeczne. Tym samym coraz bardziej prawdopodobne wydaje się założenie, że badania, które będą posługiwały się bardziej atrakcyjnymi sposobami przekazywania informacji będą miały coraz większy wpływ na społeczeństwo i kształt współczesnej kultury.

Tym samym uzasadnione wydaje się, aby w tworzeniu współczesnych wizualizacji naukowcy nie tylko korzystali z opracowanych już w XIX w. metod wizualizacji danych, ale szukali form eksperymentalnych. Innymi słowy inspiracji powinni szukać w sztuce i projektach artystycznych.

W dalszej części tego wpisu chciałbym zaprezentować kilka projektów, które ostatnio zwróciły moją uwagę. Sytuują się ona na pograniczu badań naukowych i sztuki.

Czas, przestrzeń i…obraz

Powszechnym sposobem wizualizowania czasu jaki spotykamy w pracach naukowych jest linia czasu najczęściej przyjmująca formę podziałki, na której zaznaczone są określone wydarzenia. Czy można zrobić to w inny sposób? Pokazać czas za pomocą mediów wizualnych? Interesującym eksperymentem jest pomysł wykorzystania do tego celu video i fotografii. W projekcie artystycznym Xárene Eskandara zatytułowanym The Waters Re artysta wykorzystuje nagrania video i fotografie do pokazania danego miejsca w różnych momentach czasu. Idea opiera się na fotografowaniu lub filmowaniu tego samego krajobrazu o różnych porach dnia. Następnie z tak pozyskanego materiału artysta wycina za pomocą oprogramowanie pionowe pasy. Każdy pas pokazuje fragment danego krajobrazu w określonym momencie. Po złożeniu ich w całość uzyskujemy jednolity obraz w którym, każdy pasek pokazuje inny moment czasu. Sam artysta w taki sposób opisuje swoje działania: „The goal is to break the linear experience of time, allowing viewers to perceive multiple times within a single viewpoint. As a result insignificant moments become significant events, heightening one’s experience of the landscape and one’s existence in that particular moment in time and space.”

Salton Sea Revisited 5m Envelope from Xárene on Vimeo.

Profilograf

Badania nad sztuką zazwyczaj skupiają się na analizie i interpretacji dzieł. W jaki sposób jednak pokazać zachodzące zmiany i transformacje w kilku obrazach jednocześnie? Przed takim dylematem staną artysta Pablo Garcia. Badając traktat Albrechta Dürera (1471-1528) poświęcony anatomii. Renesansowy artysta opisywał w swojej pracy liczne typy wyglądu twarzy ludzkiej ilustrując je obrazami i profilami twarzy. Garcia postanowił wykorzystać współczesne oprogramowanie obliczając parametry zmian jakie można odnotować w kolejnych rycinach Dürera. Następnie na tej podstawie stworzył model cylindra i wydrukował go na drukarce 3D. Cylinder umieszczony został na obrotowym urządzeniu i podświetlony zwykłą lampą. W ten sposób po uruchomieniu urządzenia na ścianie widzimy kolejne zmieniające się profile.

Artysta swoją metodę określił mianem proflografii. Opiera się ona na śledzeniu wypukłości w poszczególnych profilach.

Profilograph (after Dürer) from Pablo Garcia on Vimeo.

Dźwięki i kształt danych. SubMap2.0

Tradycyjne formy wizualizacji prezentowały dane w sposób statyczny. We współczesnych czasach kiedy Internet przeobraża się w dynamiczne strumienie danych zmieniające się z każdą sekundą taka forma prezentacji wydaje się być coraz mniej adekwatna.

Dlatego też grupa artystów i badaczy z medialabu Kitchen Lab Budapest postanowiła stworzyć wizualizację, która oddaje tę dynamikę. W ten sposób powstał projekt SubMap pomysł na wizualizację danych, która przeobraża kształt mapy w zależności od ilości i charakteru danych. Dodatkowo wykorzystano w projekcie SubMap 2.0 dźwięk. W ten sposób wizualizacja staje się nie tylko projektem badawczym, ale również w sysnestetyczny sposób oddziałuje na zmysły odbiorców. Wizualizacja jest tu dopełniona przez sonifikacje.

W prezentowanym projekcie dane pochodzące z Węgierskiego portalu origo.hu (odpowiednik naszego Onetu) dotyczące poszczególnym miejscowości na Węgrzech były nanoszone na mapę. Im częściej pojawiała się nazwa danego miasta lub wsi danego dnia na portalu tym bardziej powiązany z nią obszar geograficzny stawał się większy. Zmianom wielkości towarzyszyła również zmiana dźwięku.

SubMap 2.0: ebullition from Kitchen Budapest on Vimeo.


Przełożyć tekst na obraz. Null_Sets

W innej przestrzeni sytuuje się z kolei projekt Null_Sets, który za pomocą estetyki glitch zmienia teksty w abstrakcyjne obrazy. Na stronie projektu, każdy może wkleić swój tekst w oknie aplikacji, która przyporządkowuje określonym słowom kolory i fragmenty zdjęć dostępnych na otwartych licencjach w sieci. „Our custom script encodes text files as images, making it possible to visualize both the size and architecture of large-scale data sets through an aesthetic lens. so if you ever wanted to see hamlet as a jpeg and find artistic merit hiding within its code, here’s your chance.” -zachęcają na stronie aplikacji twórcy projektu.

Poniższy film ilustruje działanie aplikacji.

Radosław Bomba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *